تغذیه و پوسیدگی دندان1390/6/19


تغذیه و پوسیدگی دندان
پژوهش ها  نشان می دهند که در جاهایی که اسکیموها زندگی می کنند، میزان پوسیدگی دندانها خیلی پایین می باشد در حالی که در جاهایی که میزان مصرف شیرینی بالا می باشد، میزان پوسیدگی دندانها نیز خیلی بالاست. بنابراین بین تغذیه و پوسیدگی دندان رابطه ای تنگاتنگ دیده شده است.
غذاها به دو گروه بخش می شوند: گروهی که سبب پاکیزگی دندانها شده و از پوسیدگی جلوگیری می کنند مانند سیب، هویج و پنیر و ... و گروهی که سبب پوسیدگی دندانها می شوند.پیش از آنکه دندانها رویش پیدا کند، غداهایی که دارای کلسیم، فسفات، ویتامین A، C و D هستند می توانند بر ساختار دندان تاثیر گئاشته و استحکام آن را افزایش دهند.
پوسیدگی زا ترین ماده غدایی ساکاروز (قند و شکر) می باشد. قندهای گلوکز، فروکتوز و مالتوز نیز پوسیدگی زا هستند ولی قند شیر (لاکتوز) کمتر پوسیدگی زا می باشد. روی هم رفته قندهای طبیعی که در شیر و میوه ها هستند به عنوان مواد پوسیدگی زا گروه بندی نمی شوند بلکه عامل اصلی پوسیدگی، قندهای ساختگی می باشند.غداهای نشاسته ای مانند سیب زمینی پخته، نان و برنج از میزان پوسیدگی زایی کمی برخوردارند ولی نشاسته خالص و همراهی آن در شیرینی، پوسیدگی زا است.
دو دقیقه پس از خوردن مواد قندی، اسیدی تولید می شود که تا بیست دقیقه پس از آن ادامه دارد. هر چه مواد قندی بیشتری خورده شود، اسیدی بودن بزاق هم بیشتر به درازا می کشد. که این سوراخ شدن دندانها را به دنبال دارد و سر آغاز پوسیدگی زایی ست و بهتر است پس از خورن مواد قندی، بی درنگ مسواک زده شود.
تصحیح عادات غذایی:
1) خوردن مواد قندی غیر ضروری را کاهش دهید (مانند کیک و شیرینی و...) این غذاها افزون بر  پوسیدگی زایی سبب افزایش نا مناسب وزن بدن هم می شوند.
2) شمار دفعات خوردن مواد غذایی  قندی را کاهش دهید. اگر می خواهید مقداری شیرینی در روز بخورید بهتر است که آن مقدار را در یک وعده بخورید نه چند وعده.
3) در بین وعده های غذایی، مواد قندی و شیرینی نخورید. می توان شیرینی مورد نیاز را همراه صبحانه، نهار یا شام مصرف کرد. در بین وعده های غدایی بهتر است از میوه تازه، هویج، کاهو، نان و پنیر و آجیل بهره جست.
4) پس از خوردن مواد قندی بهتر است بی درنگ مسواک زده شود و اگر مسواک در دسترس نیست چند بار دهانتان را با آب شستشو دهید یا کمی پنیر یا میوه بخورید تا میزان اسیدی بودن بزاق کاهش یابد.
5) جویدن آدامس های بدون شکر (suger free) و سقز پس از خوردن غدا بویژه هنگامی که به مسواک دسترسی ندارید یا امکان مسواک زدن برای شما فراهم نیست، در پاکیزگی دندانها و شستشوی آن بسیار کمک کننده است و باعث کاهش پوسیدگی می شود.
6) عادات پسندیده غذایی را از کودکی در فرزندان خود پدید آورید. ایجاد عادت تازه آسانتر از رها کردن عادت نادرست است. بسیاری از مادر ها خود وابستگی به مصرف مواد قندی را در کودکانشان پدید می آورند مانند دادن آب قند، آب میوه شیرین شده! و آغشته کردن پستانک به عسل به فرزندانشان.
اگر بتوانیم مواد قندی را به روش درست به کار ببریم و مواد غیر ضروری را از رژیم غدایی برداریم می توان تا 70% پوسیدگی را کاهش داد. خوب است بدانید کاهش مصرف شیرینی بهتر از فلوراید تراپی و مسواک زدن و ... در کاهش پوسیدگی کارایی دارد.