گیاهان دارویی در دندانپزشکی1390/4/2


گیاهان دارویی در دندانپزشکی
  در« طب سنتی » از گیاهان گوناگونی در درمان بیماریهای دهان و دندان سود می جسته اند که در زیر نخست این بیماریها گروه بندی شده و از گیاهانی که در درمان آنها به کار می رفته تنها نام برده شده، سپس در بخش دیگر به چگونگی کاربرد این گیاهان دارویی و ویژگی آنها در درمان بیماریهای دهان و دندان جداگانه پرداخته شده است:
• درمان دندان درد : فلفل ، دارچین ، گل میخک ، آویشن
• درمان زخم های دهان و آفت : آویشن ، انار ، توت سیاه ، برگ ازگیل ، گل گندم ، ختمی ، زیتون ، گل گاوزبان ، سرو کوهی ، سماق ، برگ گردو ، گل بابونه
• درمان تب خال : ختمی ، سرو کوهی ،مورد، برگ گردو ، سماق ، اوکالیپتوس
• درمان آماس لثه و خونریزی لثه : اوکالیپتوس ، زرشک ، ناخنک
• درمان خونریزی پس از کشیدن دندان : لیمو ، غوره انگور ، سرکه
• درمان بوی بد دهان : رازیانه ، بادرنجبویه ، گلاب ، پوست سبز پسته
• درمان ریزش بزاق (سیالوره) : سرو کوهی
• درمان گلودرد ، ورم لوزه (آنژین) : ریحان ، گشنیز ، اوکالیپتوس ، پوست سبز پسته ، برگ گردو ، گزنه
اکنون در زیر روش کاربرد هر کدام از این گیاهان دارویی را در درمان بیماریهای دهان و دندان در "طب سنتی" بازمیگوییم :
• فلفل
سودمندترین و بی زیان ترین ماده از بین برنده درد دندان های پوسیده در "طب سنتی" ، کاربرد فلفل بر روی سوراخ پوسیدگی دندان بوده که تندی آن ،عصب آن دندان را بی حس می کرده است . یک روش بی درنگ برای از بین بردن درد دندان این است که یک حبه قند را در قاشقی انداخته و آنرا بر شعله آتش گرفته تا قند ذوب شود و سپس کمی پودر فلفل سیاه یا قرمز روی آن ریخته و با کمک چوب کبریت آن دو را به هم زنید . سپس کمی از آن را با کمک همان چوب کبریت برداشته و سوراخ دندان را با آن پر کنید . درد دندان بی درنگ آرام میگیرد ؛ البته اگر دندان آبسه و چرک زیادی نداشته باشد .
• دارچین
گذاشتن پودر دارچین درون پوسیدگی دندان برای از بین بردن درد دندان کاربرد دارد . ویژگی ضد دردی این داروی گیاهی وابسته به اوژنول آن است که دندان پزشکان نیز آنرا به همین انگیزه به کار میبرند . دارچین همچنین اثر ضد میکروبی و ضد قارچی دارد .
• گل میخک
گذاشتن پودر گل میخک و یا قطره آن درون پوسیدگی دندان ، کاهش درد دندان را به دنبال دارد . اثر این دارو نیز وابسته به اوژنول آن میباشد .
• آویشن
دهانشویه آویشن برای درمان زخمهای دهان و آفت خیلی سودمند است . برای اینکار ، یک قاشق غذاخوری آویشن در یک لیوان آب جوشانیده ، با این محلول روزی چند بار دهانشویه نمائید . آبسه هایی که در دهان سر باز میکنند و زخمی میشوند را میتوان با مالیدن پنبه آغشته به محلول آویشن بر روی آن ضدعفونی و درمان کرد . شستشوی دهان با آویشن و نیز به کار بردن آن بر روی دندان برای درمان دندان درد بسیار سودمند است .
• بابونه
گیاه بابونه در بهبودی زخم دهان به ویژه پس از کشیدن دندان سودمند میباشد . برای این کار یا پودر گل بابونه روی زخم گذاشته شود یا اینکه جوشانده غلیظی از گیاه بابونه فراهم کرده ، روزی چند بار با پنبه روی زخم مالیده شود .
• توت سیاه
توت سیاه در درمان زخمهای دهان (آفت) و آماس مخاط دهان سودمند است . توت سیاه نارس را نرم کوبیده ، شیره آنرا که ترش میباشد روزی چند بار روی زخم نگه دارید .
• ازگیل
برای درمان زخم های دهان (آفت) میتوان 12 گرم برگ درخت ازگیل را در یک لیوان آب جوشانیده ، روزی چند بار دهانشویه نمود .
• انار
شستشوی دهان با آب انار ترش یا رب انار و نگهداشتن آن بر روی زخم ، در درمان زخم های دهان و آفت کاربرد دارد . میتوان از پودر پوست خشک شده یا تر انار نیز بهره جست .
• گل گندم
مقدار کمی گل گندم را در آب جوشانیده ، با این محلول دهان را روزی چند بار شستشو دهید . اینکار در درمان زخم های آفتی دهان سودمند است .
*خوب است بدانید که گل گندم در از بین بردن کم سوئی چشم به اندازه ای سودمند است که این دارو را "عینک شکن" مینامند . برای اینکار 20-10 گرم گل گندم را در دو لیوان آب به مدت زمان 20 دقیقه دم کرده و پس از پالودن ، چشم را با آن روزی دو بار شستشو دهید و از همین محلول روزی سه بار بنوشید .
• گل گاوزبان
این گیاه در درمان جوشهای دهان و رفع حرارت دهان سودمند است . گل گاوزبان را باید سوزانیده و پودر آن را روی زخمها مالید .
• ختمی
گیاه ختمی در درمان آماس مخاط دهان ، آبسه لثه و درمان تبخال کاربرد دارد . برای اینکار 15-10 گرم ریشه ختمی را در دو لیوان آب جوشانیده و از این محلول روزی چند بار دهانشویه نمایید . همچنین روزی چند بار با پنبه آغشته به این محلول بر روی تبخال بمالید .
• مورد
محلولی از گیاه مورد را فراهم کنید و با پنبه آغشته به این محلول روزی چند بار بر روی تبخال بمالید،تبخال خشکیده و زود درمان مان میشود.                              
• برگ درخت گردو
برگ درخت گردو در درمان زخمها و جوشهای دهان و درمان تبخال سودمند است . همچنین در درمان آنژین نیز کاربرد دارد . 5 گرم برگ درخت گردو را در یک استکان آب جوشانیده روزی چند بار دهان را با آن بشویید یا غرغره نمایید . همچنین روزی چند بار با پنبه آغشته به این محلول بر روی تبخال بمالید .
• روغن زیتون
اگر روزی چند بار روغن زیتون را در دهان نگاه دارید میتواند در درمان جوشهای دهان ، خونریزی لثه و تقویت آن کارائی داشته باشد . همچنین میتوان برگ درخت زیتون را در آب جوشانیده ، روزی چند بار دهانشویه نمود و با پنبه بر زخمها و تبخال مالید .
• سرو کوهی
مقداری برگ یا میوه سرو را در آب جوشانیده از این محلول روزی چند بار بر روی زخمهای دهان بمالید و در دهان نگاه دارید که درمان زخمهای دهان و لثه و همچنین بهبودی آنژین سودمند میباشد . جویدن چند برگ سرو کوهی و نگاه داشتن آن در دهان ، در درمان ریزش بزاق (سیالوره) کاربرد دارد . اینکار را باید روزی چند بار انجام داد .
• سماق
گذاشتن پودر سماق بر روی زخمهای دهان و لثه و نیز تب خال پیشنهاد شده است .
• اوکالیپتوس
اندازه 20-10 گرم برگ اوکالیپتوس را در دو لیوان آب جوش دم کرده و با این محلول روزی چند بار دهانشویه نمایید . این گیاه اثرضد میکروبی دارد و در درمان آماس لثه و خونریزی و نیز درمان گلودرد و ورم لوزه (آنژین) سودمند میباشد همچنین میتوان برگ اوکالیپوس را جویده در دهان نگاه داشته سپس بیرون ریخت .
درباره تب خال ، روزی چند بار بر روی زخم با پنبه آغشته به محلول بمالید .
*خوب است بدانید که کشت درخت اوکالیپتوس بنابر ویژگی دورکنندگی حشره از خود ، در مکان های مسکونی سودمند میباشد . پمادهای فراهم شده از اسانس آن و کاربرد آن روی پوست ، دور کننده حشرات میباشد .
• زرشک
برگ تازه درخت زرشک را کوبیده روزی چند بار در دهان نگاه دارید ؛ در درمان خونریزی لثه و آماس آن سودمند است .
• ناخنک
5تا 6 گرم ناخنک را در نیم لیتر آب دم کنید و برای درمان آماس لثه و تورم لوزه روزی چند بار دهانشویه یا غرغره نمایید .
• ریحان
جوشانده غلیظی از ریحان (برگ تازه یا خشک آن) آماده نموده و هنگام تورم لوزه (آنژین) و گلودرد روزی چند بار این جوشانده را غرغره نمایید . شست و شوی دهان با این جوشانده ، برفک و دیگر التهاب ها و زخم های دهان را بهبودی میبخشد و همچنین میتوان روزی چند بار برگ ریحان خام و تازه را جویده و در دهان نگه داشت .
• گشنیز
میتوان برای درمان زخم های دهان و همچنین آنژین (گلودرد) از گشنیز سود جست . گشنیز در از بین بردن سوزش زبان نیز سودمند است . گشنیز خام را کوبیده ، آب آن را روزی چند بار در دهان بچرخانید . همچنین میتوان دو قاشق چایخوری پودر تخم گشنیز را در یک استکان آبجوش دم کرده با این محلول چند بار در روز غرغره نمود .
• گزنه
اندکی شیره تازه برگ گزنه را در یک لیوان آب بریزید و غرغره نمایید . در درمان گلودرد ، ورم لوزه(آنژین) سودمند می باشد .
• پوست سبز پسته
پوست سبز پسته را جویده و چند دقیقه ای در دهان نگاه دارید که اینکار در از بین بردن بوی بد دهان سودمند است . برای درمان آنژین (گلودرد) روزی چند بار با جوشانده غلیظ این پوست سبز دهانشویه نمایید .
• رازیانه
جویدن چند دانه رازیانه رومی به دلیل اسانسی که دارد بوی بد دهان را از بین میبرد .
• بادرنجبویه
این گیاه نیز در درمان بوی بد دهان سودمند میباشد . 2 تا 3 قاشق غذاخوری بادرنجبویه را در یک لیوان آب جوشانیده و محلول آن را روزی 2 تا 3 بار دهانشویه نمایید .
• گلاب
گلاب و سرکه را به اندازه برابر با هم آمیخته ، روزی چند بار با آن دهانشویه نمایید . اینکار بوی بد دهان را از بین میبرد .
• آبلیمو ، آبغوره ، سرکه
چند قطره آبغوره یا آبلیمو را در جایگاه خونریزی ریخته کمی با پنبه نگاه دارید که روش خوبی در کاهش خونریزی زخم پس از کشیدن دندان میباشد .
همچنین میتوان کمی نمک را در سرکه ریخته در دهان نگهداشت و چند بار این کار را انجام داد که خونریزی دهان را کاهش میدهد .